AV. SEMİH SARGIN YAZDI
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilerek yasalaşan 12. Yargı Paketi, kamuoyunda uzun süredir merakla beklenen düzenlemelerden biriydi. Özellikle sosyal medyada ve kamuoyunda oluşan beklenti, kapsamlı bir af veya infaz düzenlemesinin hayata geçirileceği yönündeydi. Ancak yasalaşan metin incelendiğinde görüyoruz ki, 12. Yargı Paketi genel af niteliğinde olmadığı gibi, toplumun geniş kesimlerinin beklediği kapsamlı bir infaz düzenlemesini de içermemektedir.
Bu gerçeği en başta ifade etmek gerekir. Çünkü hukuki düzenlemeler hakkında oluşan bilgi kirliliği, vatandaşlarımızın yanlış beklentilere girmesine neden olabilmektedir.
Bununla birlikte, pakette vatandaşın günlük hayatını doğrudan ilgilendiren ve yargı sisteminde önemli iyileştirmeler sağlayabilecek birçok düzenleme bulunmaktadır.
İBAN MAĞDURLARI KONUSUNDA ÖNEMLİ ADIM
Son yıllarda en çok tartışılan konulardan biri, kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen dosyalardı. Ekonomik sıkıntılar nedeniyle banka hesabını kullandıran ya da hesabının dolandırıcılık amacıyla kullanılacağını bilmeden üçüncü kişilere veren birçok vatandaş, nitelikli dolandırıcılık suçundan ağır cezalarla karşı karşıya kaldı. Elbette kimsenin banka hesabını başkasına kullandırması doğru değildir. Ancak yalnızca hesabını kullandıran kişi ile dolandırıcılığı planlayan ve yöneten kişilerin aynı hukuki değerlendirmeye tabi tutulması da uzun süredir eleştiriliyordu. Yeni düzenleme bu sorunu tamamen ortadan kaldırmasa da önemli bir adım atmıştır. Artık suça katılımı yalnızca banka hesabını kullandırmakla sınırlı kalan kişiler yönünden daha hafif bir cezalandırma imkânı getirilmiştir. Ayrıca belirli şartları taşıyan geçmiş dosyalar bakımından da yeni hükümlerin uygulanabilmesi sağlanmıştır. Bu yönüyle devlet, uzun süredir tartışılan sosyal bir soruna kayıtsız kalmamış ve uygulamada yaşanan mağduriyetleri azaltmaya yönelik önemli bir düzenleme yapmıştır.
MİRAS TARLA VA ARAZİLERDE İCRA YERİNE AİLEYE ÖNCELİK
Toplumumuzda sadece taşınmaz değil, aynı zamanda aile hatırası olan birçok tarla ve arazi bulunmaktadır. Bugüne kadar icra yoluyla satışa çıkarılan miras mallarında, aile fertleri çoğu zaman taşınmazı koruyamadan üçüncü kişilere kaptırabiliyordu. Yeni düzenleme ile miras yoluyla intikal eden taşınmazların ilk aşamada mirasçılar arasında satışına öncelik verilmesi amaçlanmaktadır. Böylece aile mallarının korunması ve fırsatçı üçüncü kişilerin düşük bedellerle bu taşınmazları satın almasının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Özellikle kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşlarımız açısından bunun önemli ve yerinde bir düzenleme olduğunu düşünüyorum.
HUKUK DAVALARINDA SÜRE 3 AYI GEÇEMEYECEK
“Geç gelen adalet, adalet değildir.”
Bu söz yıllardır yargı sistemimizin en önemli sorununu özetlemektedir.
Yeni düzenlemeye göre hukuk davalarında duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecektir. Eğer daha uzun bir süre verilecekse, hâkim bunun nedenini somut gerekçelerle açıklamak zorunda olacaktır.
Bu değişiklik, özellikle yıllarca süren hukuk davalarının daha makul sürelerde sonuçlanmasına katkı sağlayacaktır. Vatandaşın adalete daha kısa sürede ulaşması, hukuk devleti ilkesinin en önemli gereklerinden biridir.
ALACAĞINI GEÇ TAHSİL EDENLERİN MAĞDUR OLMASI ÖNLENECEK
Yüksek enflasyon ortamında en büyük mağduriyetlerden biri de alacağını geç tahsil eden vatandaşların yaşadığı ekonomik kayıptı.
Mevcut sistemde bazı borçlular, düşük yasal faiz nedeniyle borcunu ödemek yerine davayı uzatmayı tercih edebiliyordu. Çünkü geçen süre, borçlu açısından çoğu zaman ekonomik avantaj sağlıyordu. Yeni düzenlemeyle yasal faiz hesabının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın reeskont faiz oranına bağlanması, bu adaletsizliği önemli ölçüde azaltacaktır. Böylece hem alacaklının enflasyon karşısındaki kaybı azaltılacak hem de davayı bilerek uzatıp bundan ekonomik kazanç sağlamaya çalışan kötü niyetli kişilerin önüne geçilecektir.
AF YA DA GENİŞ KAPSAMLI İNFAZ DÜZENLEMESİ DEĞİL ANCAK…
12’inci Yargı Paketi, toplumun beklediği af veya geniş kapsamlı infaz düzenlemesini getirmemiştir. Bu nedenle bu konuda oluşan beklentilerin karşılanmadığını açıkça ifade etmek gerekir.
Ancak paketi yalnızca bu yönüyle değerlendirmek de doğru değildir. IBAN mağduriyetlerine yönelik ceza indirimi imkânı getirilmesi, miras kalan aile taşınmazlarının korunmasına yönelik düzenleme, yargılamaların hızlandırılması, yasal faiz sisteminin günümüz ekonomik şartlarına uyarlanması ve vatandaşın hak arama sürecini kolaylaştıracak birçok yenilik, hukuk sistemimiz adına önemli gelişmelerdir.
Hiçbir yargı paketi tek başına bütün sorunları çözemez. Ancak toplumun ihtiyaçlarını gözeten, uygulamada yaşanan aksaklıkları gideren ve vatandaşın adalete erişimini kolaylaştıran her düzenleme, hukuk devletinin güçlenmesine katkı sağlayacaktır. Temennimiz; bundan sonraki reformlarda da hem uygulamada yaşanan sorunların hem de toplumun haklı beklentilerinin dikkate alınarak daha güçlü ve daha etkin bir adalet sisteminin inşa edilmesidir.
